گزارش خبری نشست «میراث امام شهید در عرصه فقه سیاسی؛ نفی دخالت، سلطه و نفوذ بیگانگان»

در نشست علمی «میراث امام شهید در عرصه فقه سیاسی»، حجت‌الاسلام دکتر علی‌اصغر نصرتی به تبیین ویژگی‌های فقه سیاسی امام شهید و نسبت آن با مبانی استقلال، نفی سلطه بیگانگان و صیانت از تمامیت ارضی کشور پرداخت. او در ابتدای سخنان خود تأکید کرد که مبانی فقهی امام شهید، زیربنای نظریه‌های ایشان در مقابله با سلطه و نفوذ قدرت‌های خارجی است و برای فهم این مبانی باید ابتدا مختصات فقه سیاسی ایشان بررسی شود.

دکتر نصرتی مهم‌ترین ویژگی فقه سیاسی امام شهید را «وحدت دین و سیاست» دانست؛ بدین معنا که سیاست نه حاشیه‌ای بر فقه، بلکه جزء درونی فرایند استنباط احکام است. او با اشاره به این‌که فقه شیعه ذاتاً ظرفیت اداره جامعه را دارد، افزود: فقه در نگاه امام شهید، فقهی اجتماعی، تمدنی و ناظر به اداره زندگی فردی و جمعی است. وی در ادامه، از نفی تحجر، حاکمیت شریعت، توان اجتهاد در نیازهای نوپدید و ضرورت موضوع‌شناسی دقیق به‌عنوان مؤلفه‌های مهم فقه سیاسی یاد کرد.

بخش قابل‌توجهی از سخنان او به موضوع «نفوذ» اختصاص داشت. نصرتی با اشاره به این‌که امام شهید نفوذ را یکی از تهدیدهای بنیادین برای بقای نظام اسلامی می‌دانست، انواع نفوذ فردی، جریانی و شبکه‌ای را توضیح داد و خطر تهدیدکنندگی آن را به‌ویژه در حوزه‌های فرهنگی، سیاسی، اقتصادی و امنیتی یادآور شد. او تأکید کرد که به باور امام شهید، مقابله با نفوذ تنها یک موضوع سیاسی نیست، بلکه ریشه در اعتقادات دینی و قاعده «نفی سبیل» دارد.

در ادامه نشست، حجت الاسلام دکتر حسنی با رویکردی تحلیلی به این پرسش پرداخت که چگونه یک منظومه فقهی می‌تواند به «دکترین صیانت از تمدن» تبدیل شود. وی بر اهمیت هویت، استقلال، نظام همبستگی اجتماعی، استحکام ساخت درونی قدرت و بازتعریف کشمکش میان هویت اسلامی و نظام سلطه تأکید کرد و میراث امام شهید را «چارچوبی برای مقاومت فعال و صیانت از تمامیت ارضی» دانست.

حجت الاسلام نعیمیان تفاوت میان «فقه سیاسی»، «فقه حکومتی» و «فقه حکومت» را توضیح داد و تأکید نمود که در اندیشه امام شهید، فقه حکومتی نه یک بخش محدود، بلکه «یک نگرش کلان» بر کل فقه است؛ نگرشی که وظیفه دارد نقش هر حکم فقهی را در شکل‌دهی جامعه نمونه اسلامی و تحقق حیات طیبه بررسی کند. وی با استناد به پیام امام شهید به جامعه مدرسین در سال ۱۳۷۱، این رویکرد را یکی از «واجبات اساسی حوزه» دانست.

این نشست با بررسی ابعاد مفهومی، فقهی و راهبردی اندیشه امام شهید در حوزه نفی سلطه و حفظ کیان ملی به پایان رسید.

متن کامل نشست علمی میراث امام شهید در عرصه فقه سیاسی؛ نفی دخالت، سلطه و نفوذ بیگانگان و حفظ تمامیت ارضی کشور