نشست افتتاحیه نخستین همایش بین‌المللی «مکتب امام مجاهد شهید» برگزار شد.

نشست افتتاحیه نخستین همایش بین‌المللی «مکتب امام مجاهد شهید؛ تبیین اندیشه، سیره و حکمرانی حضرت آیت‌الله‌العظمی سید علی خامنه‌ای رضوان‌الله‌تعالی‌علیه» صبح روز دهم تیرماه برگزار شد.  در این برنامه آقایان غلامعلی حداد عادل، علی‌اکبر رشاد و محمدرضا مخبر دزفولی و محمد اسحاقی به ایراد سخنرانی درباره ابعاد شخصیت و اندیشه حضرت آیت‌الله‌العظمی امام شهید خامنه‌ای قدس‌الله‌نفسه‌الزکیه خواهند پرداخت.

به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی دوران، در نشست افتتاحیه نخستین همایش بین‌المللی «مکتب امام مجاهد شهید؛ تبیین اندیشه، سیره و حکمرانی حضرت آیت‌الله العظمی امام خامنه‌ای شهید رضوان‌الله‌تعالی‌علیه»، محمد اسحاقی، معاون پژوهشی و آموزشی دفتر حفظ و نشر آثار رهبر شهید انقلاب اسلامی، با تشریح اهداف، محورها و رویکردهای این همایش، بر ضرورت شناخت علمی و تبیین منظومه فکری رهبر شهید در شرایط حساس کنونی منطقه و جهان تأکید کرد.

اسحاقی در ابتدای سخنان خود با اشاره به اهمیت این همایش اظهار کرد: این رویداد علمی علاوه بر معرفی ابعاد مختلف شخصیت، اندیشه، سیره و حکمرانی رهبر شهید، بستری برای گفت‌وگو و پژوهش درباره منظومه فکری ایشان فراهم کرده است و اساتید و پژوهشگران در طول برگزاری همایش، ابعاد گوناگون این مکتب را مورد بررسی قرار خواهند داد.
وی با توصیف شخصیت رهبر شهید انقلاب اسلامی گفت: حضرت آیت‌الله خامنه‌ای شهید، شخصیتی حکیم، فرزانه و برخاسته از انقلاب اسلامی بود که در مکتب وحی و تعالیم اهل‌بیت (ع) پرورش یافت و از دوران نوجوانی تا پایان عمر بر عهدی که با خداوند بسته بود، استوار ماند. مصداق آیه شریفه «مِنَ الْمُؤْمِنِینَ رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللَّهَ عَلَیْهِ» را می‌توان در حیات مجاهدانه ایشان مشاهده کرد؛ شخصیتی که هم در گفتار و هم در عمل به این عهد الهی وفادار بود.

معاون پژوهشی و آموزشی دفتر حفظ و نشر آثار رهبر شهید انقلاب اسلامی افزود: رهبر شهید از ابعاد مختلف شخصیتی، مورد توجه اندیشمندان و نخبگان قرار گرفته است. ایشان متفکری نظریه‌پرداز، رهبری معنوی و اخلاقی، شخصیتی آگاه به جریان‌های سیاسی، فرهنگی و اجتماعی، آشنا با ظرفیت‌ها و چالش‌های کشور و مدیری برخاسته از متن انقلاب اسلامی بود که شناخت این ابعاد نیازمند پژوهش‌های عمیق و تخصصی است.

اسحاقی با بیان اینکه منظومه فکری رهبر شهید دارای مخاطبان گسترده‌ای است، خاطرنشان کرد: این مکتب تنها برای نخبگان یا مسئولان نیست، بلکه جهان اسلام، مردم، مسئولان، فرماندهان نظامی، جوانان، فعالان انقلابی، اندیشمندان، حوزویان، فعالان رسانه‌ای و حتی دشمنان داخلی و خارجی نیز مخاطبان این منظومه فکری هستند.
وی درباره مبانی شکل‌گیری این منظومه فکری تصریح کرد: ریشه‌های این مکتب در معارف قرآن کریم، تعالیم اهل‌بیت (ع)، شناخت عمیق تاریخ اسلام، ایران و جهان، تجربه زیسته در مواجهه با مسائل منطقه و کشور، مدیریت بحران‌ها، بهره‌گیری از دانش روز و استفاده از نظرات کارشناسان و مراکز اندیشه قرار دارد. همین عوامل موجب شده است که این منظومه، جامعیتی کم‌نظیر در حوزه‌های فرهنگی، اجتماعی، سیاسی، اقتصادی، حقوقی و قضایی داشته باشد.

اسحاقی ادامه داد: هدف نهایی این منظومه، هدایت کشور در مسیر رشد، تعالی و تحقق تمدن نوین اسلامی است؛ تمدنی که رهبر شهید افق آن را برای ملت ایران ترسیم کردند و مسیر حرکت از خودسازی، جامعه‌پردازی و نظام‌سازی تا تمدن‌سازی را به روشنی تبیین نمودند.
وی با تأکید بر اینکه مواجهه با این مکتب نیازمند طی کردن سه مرحله اساسی است، گفت: نخست باید شناخت، تفقه، پژوهش و گفت‌وگو درباره این منظومه صورت گیرد، سپس مرحله تبیین و گفتمان‌سازی دنبال شود و در نهایت، زمینه اجرای عملی و تحقق این اندیشه‌ها در عرصه حکمرانی و جامعه فراهم شود.
معاون پژوهشی و آموزشی دفتر حفظ و نشر آثار رهبر شهید انقلاب اسلامی یادآور شد: دفتر حفظ و نشر آثار رهبر شهید در سال‌های گذشته نیز همایش‌ها و رویدادهای علمی متعددی برگزار کرده است، اما نخستین همایش بین‌المللی مکتب امام مجاهد شهید از گستره‌ای وسیع‌تر برخوردار است؛ زیرا امروز منطقه و جهان در شرایطی حساس قرار دارند و بیش از هر زمان دیگری نیازمند شناخت این اندیشه و مکتب هستیم.

اسحاقی سپس به اهداف اصلی این همایش اشاره کرد و گفت: نخستین هدف، تبیین علمی و گفتمانی شخصیت، سیره و اندیشه‌های رهبر شهید است، زیرا هرگونه فرهنگ‌سازی و گفتمان‌سازی از شناخت و تبیین آغاز می‌شود.

وی هدف دوم را تبیین الگوی حکمرانی مبتنی بر ولایت فقیه عنوان کرد و افزود: نظریه ولایت فقیه توانسته است کشور را در بزنگاه‌های حساس، از تهدیدها و هجمه‌های گوناگون حفظ کرده و مسیر پیشرفت را استمرار بخشد. آنچه در جنگ‌های تحمیلی اخیر مشاهده شد، نشان داد که این الگوی حکمرانی چگونه در برابر قدرت‌های جهانی و منطقه‌ای ایستادگی کرده است.

اسحاقی سومین هدف همایش را ارائه نقشه راه تحول، نظام‌سازی، جامعه‌پردازی و تمدن‌سازی بر پایه منظومه فکری رهبر شهید دانست و اظهار کرد: ادامه این مسیر، از خودسازی آغاز می‌شود و با جامعه‌پردازی و تمدن‌سازی به ثمر می‌رسد؛ مسیری که باید همواره مورد توجه نخبگان و پژوهشگران قرار گیرد.
وی همچنین با تشریح محورهای کلان همایش گفت: بررسی ابعاد و ویژگی‌های شخصیتی رهبر شهید، تبیین اندیشه‌ها و معارف دینی، واکاوی مبانی اسلام سیاسی، نظریه ولایت فقیه، مردم‌سالاری دینی، تبیین مکتب حضرت امام خمینی (ره)، مبارزه با تحجر و انحراف از اصول انقلاب اسلامی، اخلاق، رشد معنوی، خودسازی و الگوی حکمرانی از مهم‌ترین محورهای این همایش است.

اسحاقی تأکید کرد: یکی از ویژگی‌های برجسته مکتب رهبر شهید، نگاه منظومه‌ای و پیوند میان اخلاق، معنویت، سیاست، حکمرانی و جامعه‌سازی است؛ نگاهی که اهداف، رسالت‌ها و روش‌های تحقق تمدن نوین اسلامی را در قالب یک منظومه منسجم و هماهنگ ارائه می‌کند و می‌تواند الگویی برای آینده انقلاب اسلامی و جهان اسلام باشد.
اسحاقی «ایران قوی و عزیز» را یکی از مهم‌ترین مفاهیم در منظومه فکری رهبر شهید انقلاب اسلامی دانست و گفت: حکیم انقلاب و امام مجاهد شهید، دو واژه «ایران قوی» و «ایران عزیز» را همواره به عنوان افق حرکت کشور مطرح می‌کردند و برای تحقق این هدف، تمام عمر و توان خود را در مسیر انجام رسالت الهی و وفای به عهدی که با خداوند و مردم ایران بسته بودند، صرف کردند.

وی با اشاره به محورهای علمی همایش افزود: بخش مهمی از این منظومه به فرهنگ و هویت ایرانی ـ اسلامی اختصاص دارد. تبیین ابعاد مختلف هویت ملی و دینی، پاسداری از قانون اساسی، جایگاه ولایت فقیه به عنوان ضامن و پاسدار قانون اساسی، از مهم‌ترین موضوعاتی است که در این همایش مورد بررسی قرار خواهد گرفت.
معاون پژوهشی و آموزشی دفتر حفظ و نشر آثار رهبر شهید انقلاب اسلامی با اشاره به اندیشه‌های اقتصادی رهبر شهید اظهار کرد: نظریه اقتصاد مقاومتی یکی از ارکان اساسی منظومه فکری ایشان است که تنها به سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی محدود نمی‌شود، بلکه ابعاد گسترده‌ای از نظریه اقتصادی ایشان را در بر می‌گیرد و می‌تواند راهگشای پیشرفت و توسعه کشور باشد.

اسحاقی ادامه داد: حوزه علم و فناوری، تولید علم نافع، اقتدار و مرجعیت علمی و همچنین تمدن نوین اسلامی از دیگر محورهای اصلی این همایش است. علاوه بر این، در حوزه سیاست خارجی نیز روابط بین‌الملل، دیپلماسی انقلابی، سیاست همسایگی و جایگاه جبهه مقاومت به صورت تخصصی مورد واکاوی قرار خواهد گرفت.

وی با اشاره به اهمیت موضوع دفاع و امنیت گفت: در این حوزه نیز با یک منظومه منسجم و قابل مطالعه روبه‌رو هستیم که می‌توان از آن با عنوان «مکتب دفاعی» رهبر شهید یاد کرد؛ موضوعی که تاکنون پژوهش‌های متعددی درباره آن انجام شده و همچنان ظرفیت گسترده‌ای برای تحقیقات علمی دارد.

اسحاقی خاطرنشان کرد: در مجموع، ۱۳ محور اصلی برای همایش تعریف شده است که ذیل هر یک از آنها ده‌ها موضوع و محور جزئی‌تر قابل بررسی و پژوهش خواهد بود.

وی زمان برگزاری اجلاس اصلی همایش را اسفندماه سال ۱۴۰۵ و همزمان با نخستین سالگرد شهادت رهبر شهید اعلام کرد و گفت: تا پیش از برگزاری اجلاس اصلی، مجموعه‌ای از برنامه‌های علمی و پژوهشی با همکاری اندیشمندان، استادان، نخبگان، دانشگاه‌ها، حوزه‌های علمیه و مراکز پژوهشی داخل و خارج کشور برگزار خواهد شد.

به گفته اسحاقی، برگزاری نشست‌های علمی، کرسی‌های نظریه‌پردازی، مصاحبه‌های تخصصی با صاحب‌نظران، طراحی دوره‌های آموزشی مبتنی بر اندیشه و مکتب رهبر شهید برای گروه‌های مختلف مخاطبان و نیز حمایت از پایان‌نامه‌ها و رساله‌های دانشگاهی از جمله مهم‌ترین برنامه‌های پیش‌بینی‌شده در مسیر برگزاری این همایش است.

وی همچنین از آغاز فرآیند دریافت مقالات علمی خبر داد و اظهار کرد: فرصت مناسبی برای تدوین، داوری و ساماندهی آثار علمی فراهم خواهد شد تا در زمان برگزاری اجلاس اصلی، مجموعه‌ای ارزشمند از پژوهش‌ها در اختیار جامعه علمی قرار گیرد.

معاون پژوهشی و آموزشی دفتر حفظ و نشر آثار رهبر شهید انقلاب اسلامی افزود: بر اساس برنامه‌ریزی‌های اولیه، اجلاس‌های اصلی همایش در سه شهر تهران، مشهد و قم برگزار خواهد شد و علاوه بر آن، از ظرفیت برگزاری نشست‌ها و ارتباطات مجازی با مراکز علمی و پژوهشی سایر کشورها نیز استفاده می‌شود.

اسحاقی ابراز امیدواری کرد این همایش با مشارکت گسترده استادان، پژوهشگران، دانشجویان، نخبگان، علاقه‌مندان به مکتب رهبر شهید انقلاب اسلامی و همچنین فعالان جبهه مقاومت در داخل و خارج از کشور برگزار شود.

وی با اشاره به گسترش دامنه نفوذ گفتمان مقاومت در جهان گفت: امروز جبهه مقاومت دیگر محدود به کشورهای منطقه نیست، بلکه با تدبیر و راهبری رهبر شهید، این اندیشه به دانشگاه‌های آمریکا، کشورهای اروپایی و آمریکای لاتین نیز راه یافته و جوانان بسیاری در این کشورها با پیام‌های آزادی‌بخش انقلاب اسلامی آشنا شده‌اند.

اسحاقی تأکید کرد: یکی از مهم‌ترین کارکردهای این همایش، تبیین و معرفی این منظومه فکری به جامعه جهانی است؛ منظومه‌ای که می‌تواند تمدن مادی غرب را به چالش بکشد و چهره واقعی مدعیان حقوق بشر را آشکار سازد. به گفته وی، جنایت‌های اخیر علیه ملت‌های مظلوم، بیش از گذشته تناقض شعارهای غرب درباره حقوق بشر را نمایان کرده و نشان داده است که بسیاری از مبانی فکری و سیاسی آنان در برابر گفتمان انقلاب اسلامی اعتبار خود را از دست داده‌اند.

وی در پایان با تسلیت ایام شهادت حضرت اباعبدالله‌الحسین(ع) و گرامیداشت نخستین سالگرد شهادت رهبر شهید انقلاب اسلامی، تصریح کرد: وظیفه نخبگان، پژوهشگران و اصحاب اندیشه، شناخت عمیق این مکتب، تبیین علمی آن و انتقال روشن و مؤثر این اندیشه به جامعه است تا مسیر ترسیم‌شده از سوی رهبر شهید با قوت و استحکام ادامه یابد.

دکتر حداد عادل: بی‌اعتنایی به دنیا در کنار اهتمام جدی به حل مسائل مردم، از ویژگی‌های ممتاز رهبر شهید بود
غلامعلی حداد عادل رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی نیز در این همایش بین‌المللی، ضمن قدردانی از مؤسسه پژوهشی‌فرهنگی انقلاب اسلامی برای برگزاری این همایش، اظهار کرد: هرچند فقدان رهبر عزیز انقلاب برای همه ما اندوهی بزرگ است، اما این اندوه باید با عزم و اراده برای شناخت، تبیین و ادامه دادن راه ایشان همراه باشد.

وی افزود: مقاله‌ای که برای یادنامه این همایش تهیه کرده‌ام با عنوان «برخی راهبردهای کلان امام شهید؛ انقلاب، امت و ملت» به درخواست مؤسسه پژوهشی‌فرهنگی انقلاب اسلامی تدوین شده و قرار است همزمان با برگزاری همایش منتشر شود.

حدادعادل با اشاره به تجربه سال‌های اخیر خود در مطالعه و تبیین اندیشه‌های رهبر شهید گفت: طی سه تا چهار سال گذشته، ۳۲ جلسه گفت‌وگوی تصویری درباره ابعاد مختلف شخصیت و اندیشه ایشان ضبط شده است. دغدغه اصلی من این بود که اگر پس از شهادت رهبر شهید قرار باشد در دانشگاه‌ها، مراکز علمی و عرصه اداره کشور، اندیشه‌های ایشان آموزش داده شود، باید از چه چارچوبی بهره گرفت.

وی توضیح داد: در این مقاله ابتدا به صورت فهرست‌وار برخی ویژگی‌های شخصیتی رهبر شهید را برشمرده‌ام و سپس به ده راهبرد کلان در منظومه فکری ایشان پرداخته‌ام. البته این مجموعه را صرفاً یک کار مقدماتی می‌دانم و معتقدم برای تبیین کامل این راهبردها باید پژوهشی گسترده، مستند و جامع انجام شود.

رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی با بیان اینکه درباره رهبر شهید از هر زاویه‌ای می‌توان سخن گفت، افزود: هرگاه به یاد ایشان می‌افتم، این بیت فروغی بسطامی در ذهنم تداعی می‌شود که «با صد هزار جلوه برون آمدی که من / با صد هزار دیده تماشا کنم تو را». اگرچه یقین دارم شخصیت ایشان دارای جلوه‌های فراوانی بود، اما باور دارم که حتی صد هزار دیده نیز برای شناخت کامل این شخصیت کافی نیست.

حدادعادل در ادامه به برخی ویژگی‌های شخصیتی رهبر شهید اشاره کرد و گفت: ایشان انسانی موحد، مؤمن، متوکل به خدا و برخوردار از ایمانی عمیق بود؛ ایمانی که در همه فراز و نشیب‌های زندگی، کشتی وجود او را استوار نگه داشت و سراسر زندگی‌اش را بر محور بندگی خدا سامان داد.

وی افزود: رهبر شهید، حافظ قرآن، مجتهد، پارسا، قرآن‌شناس و مفسری ژرف‌اندیش بود که اندیشه، گفتار و رفتار او با معارف قرآنی پیوندی ناگسستنی داشت. اخلاص در برابر خداوند، انصاف، پایبندی به حق، ایستادگی در برابر باطل و دفاع از حقیقت، از برجسته‌ترین ویژگی‌های اخلاقی ایشان به شمار می‌رفت.

عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام ادامه داد: بی‌اعتنایی به دنیا در کنار اهتمام جدی به حل مسائل مردم، از ویژگی‌های ممتاز رهبر شهید بود. ایشان هیچ‌گاه دلبسته مال و ثروت نشد و نه خود و نه خانواده‌اش، دنیاطلبی را در زندگی دنبال نکردند.

وی خوش‌خلقی، مردم‌داری، وفاداری، جوانمردی، مدارا با مخالفان شخصی، سرعت انتقال ذهن، ذوق هنری، دانش گسترده، حکمت، نظم، پرکاری، فصاحت در سخن، توانایی نویسندگی، شاعری و شجاعت در بیان حق را از دیگر ابعاد شخصیت رهبر شهید برشمرد و تأکید کرد: آنچه بیان شد، تنها بخشی از ویژگی‌های این شخصیت بزرگ است و هرگز نمی‌تواند تصویری کامل از ابعاد وجودی ایشان ارائه دهد.

حدادعادل سپس به نخستین راهبرد کلان در منظومه فکری رهبر شهید پرداخت و گفت: وفاداری کامل به راه و آرمان‌های حضرت امام خمینی(ره) مهم‌ترین و آشکارترین ویژگی دوران ۳۶ ساله رهبری ایشان بود.

وی تصریح کرد: رهبر شهید نه تنها از نظر عاطفی، بلکه از نظر فکری و اعتقادی نیز عمیقاً به امام خمینی(ره) باور داشت. هرگاه درباره بنیانگذار جمهوری اسلامی سخن می‌گفت، با شور و علاقه فراوان به تبیین اندیشه‌ها و آرمان‌های ایشان می‌پرداخت و همواره مردم را به شناخت و پیروی از مکتب امام دعوت می‌کرد.

رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی افزود: در طول ۳۶ سال رهبری، حتی یک‌بار نیز دیده نشد که رهبر شهید رأی یا نظر خود را در برابر دیدگاه‌های حضرت امام خمینی(ره) قرار دهد یا خود را با ایشان مقایسه کند. دغدغه همیشگی ایشان، جلوگیری از تحریف اندیشه‌های امام و صیانت از مکتب بنیانگذار انقلاب اسلامی بود.

حدادعادل خاطرنشان کرد: رهبر شهید همواره نسبت به خطر تحریف اندیشه امام خمینی(ره) هشدار می‌داد و جامعه را از انحراف از مسیر انقلاب برحذر می‌داشت؛ به‌ویژه نسبت به کسانی که در دوران حیات امام خود را پیرو ایشان معرفی می‌کردند اما پس از رحلت امام، برخلاف مبانی و آرمان‌های ایشان سخن می‌گفتند و عمل می‌کردند، هشدارهای جدی و روشنگرانه‌ای ارائه می‌کرد.

حدادعادل در ادامه سخنان خود، تداوم راه حضرت امام خمینی(ره) را زیربنای همه راهبردهای رهبر شهید انقلاب اسلامی دانست و گفت: رهبر شهید، مهم‌ترین وظیفه خود را استحکام‌بخشی به بنایی می‌دانست که امام راحل پایه‌گذاری کرده بود. به اعتقاد ایشان، انقلاب اسلامی در جهان با نام امام خمینی شناخته می‌شود و استمرار این مسیر، مهم‌ترین رسالت نظام اسلامی است.

وی تأکید کرد: تفاوت راهبردهای رهبر شهید با راهبردهای حضرت امام خمینی(ره)، تفاوتی از جنس تقابل یا تعارض نبود، بلکه تفاوتی میان «اجمال و تفصیل» به شمار می‌رفت. بسیاری از مبانی و راهبردهایی که رهبر شهید در دوران رهبری خود تبیین کردند، ریشه در اندیشه‌های امام خمینی(ره) داشت، اما به اقتضای شرایط جدید کشور و جهان، فرصت تبیین و گسترش بیشتری یافت.

رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی دومین راهبرد کلان رهبر شهید را استقلال ایران عنوان کرد و گفت: ایشان عشق عمیقی به ایران و استقلال کشور داشتند و استقلال را کلید عزت و سربلندی ملت ایران می‌دانستند. رهبر شهید با شناخت دقیق تاریخ معاصر ایران و تجربه تلخ نفوذ و سلطه قدرت‌های استعماری، همواره نسبت به بازگشت نفوذ بیگانگان هشدار می‌دادند و تأکید داشتند دشمنی که با انقلاب اسلامی از در بیرون رانده شده، نباید از پنجره دوباره وارد کشور شود.

حدادعادل افزود: رهبر شهید معتقد بودند استقلال، سرمایه‌ای ارزشمند است که حفظ آن هزینه دارد و ملت ایران باید برای صیانت از آن آماده پرداخت این هزینه باشد.

وی با اشاره به مواضع رهبر شهید درباره فناوری هسته‌ای اظهار کرد: یکی از دلایل اصلی اصرار ایشان بر حفظ دستاوردهای هسته‌ای کشور، دفاع از استقلال جمهوری اسلامی بود. ایشان بارها تصریح می‌کردند که هیچ قدرت خارجی حق ندارد درباره موضوعاتی که به تصمیم ملت ایران مربوط است، برای کشور تعیین تکلیف کند.

عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام ادامه داد: رهبر شهید همواره به مسئولان کشور هشدار می‌دادند که عقب‌نشینی در برابر فشارهای دشمن، نه‌تنها مشکلات را حل نمی‌کند، بلکه دشمن را به مطالبه امتیازات بیشتر تشویق می‌کند. از همین رو، بر مقاومت و ایستادگی در دفاع از استقلال کشور تأکید داشتند و مسئولان را به عبرت گرفتن از تجربه کشورهایی که در برابر فشارهای خارجی تسلیم شده‌اند، دعوت می‌کردند.

حدادعادل سومین راهبرد کلان رهبر شهید را ایستادگی در برابر نظام سلطه جهانی دانست و گفت: ایشان شناختی دقیق از ماهیت نظام سلطه، استعمار و سرمایه‌داری غرب داشتند و معتقد بودند ریشه بسیاری از سیاست‌های سلطه‌جویانه غرب، در بی‌دینی، بی‌اخلاقی و نگاه تحقیرآمیز نسبت به ملت‌های مستقل نهفته است.

وی افزود: رهبر شهید بارها تأکید می‌کردند که انگیزه اصلی قدرت‌های سلطه‌گر، غارت منابع ملت‌هاست و نمونه‌های تاریخی، از جمله کودتای ۲۸ مرداد، گواه روشنی بر این واقعیت است.

رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی با اشاره به مواضع رهبر شهید درباره آمریکا تصریح کرد: ایشان سلطه‌گری را منحصر به یک کشور نمی‌دانستند، اما معتقد بودند در جهان معاصر، بارزترین مصداق نظام سلطه، دولت ایالات متحده آمریکاست. از همین رو، هیچ‌گاه حاضر نشدند در برابر فشارهای آمریکا عقب‌نشینی کنند و حتی پیام مکتوب رئیس‌جمهور وقت آمریکا را که از طریق نخست‌وزیر ژاپن ارسال شده بود، نپذیرفتند؛ در حالی که در روابط با دیگر کشورها همواره بر احترام متقابل تأکید داشتند.

حدادعادل در بخش دیگری از سخنان خود، حمایت از آرمان فلسطین را یکی دیگر از راهبردهای بنیادین رهبر شهید برشمرد و گفت: همانند حضرت امام خمینی(ره)، رهبر شهید نیز مسئله فلسطین را مسئله نخست جهان اسلام می‌دانستند. از نگاه ایشان، اهمیت فلسطین تنها به اشغال سرزمین‌های اسلامی محدود نبود، بلکه رژیم صهیونیستی به عنوان ابزار نظام سلطه برای جلوگیری از شکل‌گیری قدرت مستقل جهان اسلام عمل می‌کند.

وی افزود: رهبر شهید معتقد بودند رژیم صهیونیستی دشمن هر ملت و کشوری است که خواهان استقلال باشد و در مقابل، از دولت‌هایی که در مسیر سیاست‌های آمریکا حرکت می‌کنند، حمایت می‌کند. به همین دلیل، حمایت از ملت فلسطین و پشتیبانی از جبهه مقاومت، از اصول تغییرناپذیر سیاست جمهوری اسلامی به شمار می‌رفت.

عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام خاطرنشان کرد: حمایت مستمر رهبر شهید از نیروهای مقاومت در منطقه، موجب شد جبهه مقاومت به یکی از بازیگران تأثیرگذار و غیرقابل انکار در معادلات سیاسی و امنیتی منطقه تبدیل شود.

حدادعادل همچنین وحدت ملی و وحدت امت اسلامی را از دیگر راهبردهای اساسی رهبر شهید دانست و گفت: ایشان وحدت را یکی از سنت‌های الهی و آموزه‌های صریح قرآن کریم می‌دانستند و بر این باور بودند که بسیاری از شکست‌های تاریخی مسلمانان، نتیجه اختلاف و تفرقه بوده است.

وی افزود: رهبر شهید ضمن پذیرش وجود اختلاف‌نظر و تفاوت سلیقه در جامعه، همواره تأکید می‌کردند که این اختلاف‌ها نباید موجب فراموش شدن دشمن اصلی شود. از نگاه ایشان، وحدت زمانی شکل می‌گیرد که همه گروه‌ها بخشی از خواسته‌های خود را به نفع منافع عمومی کنار بگذارند و هیچ جریان سیاسی خود را مالک مطلق حقیقت نداند.

رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی گفت: رهبر شهید نه‌تنها در داخل کشور، بلکه در جهان اسلام نیز منادی وحدت بودند. ایشان توهین به مقدسات مذاهب اسلامی را حرام شرعی اعلام کردند و همواره از مسلمانان می‌خواستند با هوشیاری، اجازه ندهند دشمنان اسلام از اختلافات مذهبی برای ایجاد تفرقه و دشمنی میان امت اسلامی سوءاستفاده کنند.

حدادعادل مردم‌باوری را یکی از ارکان اساسی منظومه فکری رهبر شهید انقلاب اسلامی دانست و گفت: رهبر شهید به ملت ایران، هویت ایرانی و ملیت ایرانی افتخار می‌کردند و در فقه سیاسی خود، برای رأی و اراده مردم جایگاهی ویژه قائل بودند.

وی افزود: از نگاه ایشان، جمهوری اسلامی و مردم‌سالاری دینی ترکیبی از دو مفهوم متعارض نبود، بلکه حقیقتی واحد به شمار می‌رفت. همین باور سبب می‌شد که در همه انتخابات، هرگاه از سلامت روند قانونی و صحت انتخابات اطمینان حاصل می‌کردند، رأی اکثریت مردم را محترم بشمارند و به منتخب ملت احترام بگذارند.

رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی تأکید کرد: رهبر شهید رأی مردم را «حق‌الناس» می‌دانستند و صیانت از آن را از وظایف مهم نظام اسلامی تلقی می‌کردند.

حدادعادل با اشاره به نگاه اجتماعی رهبر شهید اظهار کرد: احترام ایشان به مردم تنها به عرصه سیاست محدود نبود. رهبر شهید از فقر، مشکلات اقتصادی و سختی‌های معیشتی مردم رنج می‌بردند و همواره مسئولان را به تلاش برای کاهش محرومیت‌ها و بهبود وضعیت اقشار ضعیف توصیه می‌کردند. در عین حال، مردم را نیز به همدلی، مواسات و یاری یکدیگر در شرایط دشوار فرا می‌خواندند.

وی افزود: ارتباط صمیمانه و بی‌واسطه رهبر شهید با اقشار مختلف مردم، خانواده‌های شهدا، محرومان و مردم عادی، جلوه‌ای روشن از مردم‌داری و روحیه مردمی ایشان بود. حتی زمانی که نسبت به برخی آسیب‌های فرهنگی یا اجتماعی انتقاد داشتند، با ادبیاتی حکیمانه، محترمانه و به دور از تحقیر یا توهین، راهکارهای اصلاح را مطرح می‌کردند.

حدادعادل خاطرنشان کرد: در دوران ریاست جمهوری و نیز در ۳۶ سال رهبری، هیچ‌گاه از رهبر شهید سخنی شنیده نشد که در آن کوچک‌ترین اهانت یا تحقیر نسبت به مردم یا گروهی از جامعه وجود داشته باشد.

وی با اشاره به دیدگاه‌های اقتصادی رهبر شهید گفت: ایشان با گسترش تصدی‌گری دولت در اقتصاد موافق نبودند و معتقد بودند فعالیت‌های اقتصادی، جز در موارد ضروری، باید به مردم واگذار شود. همان‌گونه که حضور مردم را در دفاع از کشور ضروری می‌دانستند، مشارکت آنان را نیز در عرصه اقتصاد، شرط پیشرفت و اقتدار کشور تلقی می‌کردند.

عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام در ادامه، پیشرفت علمی را از دیگر راهبردهای اساسی رهبر شهید برشمرد و اظهار کرد: ایشان یکی از عوامل اصلی عقب‌ماندگی جهان اسلام را فاصله گرفتن از علم و فناوری می‌دانستند و تحقق «ایران قوی» را در گرو توسعه دانش، پژوهش و فناوری ارزیابی می‌کردند.

وی افزود: رهبر شهید همواره بر رفع موانع پیشرفت علمی، حمایت از مراکز آموزشی و پژوهشی، تقویت پژوهش‌های نوین و پشتیبانی از دانشمندان و متخصصان تأکید داشتند و از آموزش‌وپرورش، از دوره پیش‌دبستانی تا عالی‌ترین سطوح دانشگاهی، به عنوان زیربنای توسعه کشور یاد می‌کردند.

حدادعادل ادامه داد: توجه ویژه به جایگاه معلمان، حمایت از استعدادهای برتر، اهتمام به علوم انسانی، زبان و ادبیات فارسی و برگزاری دیدارهای مستمر با استادان دانشگاه و پژوهشگران، از جلوه‌های اهتمام رهبر شهید به توسعه علمی کشور بود. ایشان همچنین حوزه‌های علمیه را به نوآوری، تحول و گسترش مطالعات در حوزه‌هایی همچون حکمت، عرفان و معارف اسلامی فراتر از فقه و اصول فرا می‌خواندند.

وی با اشاره به نقش رهبر شهید در توسعه زیرساخت‌های علمی کشور گفت: تأسیس و تقویت بسیاری از مراکز علمی و فرهنگی، حمایت از رشته‌های نوظهور و توجه ویژه به فناوری‌های راهبردی، موجب شد ایران در حوزه‌هایی مانند فناوری هسته‌ای، هوافضا، سلول‌های بنیادی، هوش مصنوعی و علوم شناختی به جایگاه برجسته‌ای در منطقه و جهان دست یابد.

رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی در بخش دیگری از سخنان خود، به اهتمام رهبر شهید در حوزه دفاعی اشاره کرد و گفت: هرچند ایشان آموزش‌های کلاسیک نظامی ندیده بودند، اما با شناخت عمیق از مسائل راهبردی، نقش تعیین‌کننده‌ای در تقویت بنیه دفاعی کشور ایفا کردند و همواره بر خودکفایی صنایع دفاعی و اتکا به توان داخلی نیروهای مسلح تأکید داشتند.

حدادعادل همچنین هنر و ادبیات را از دیگر ابعاد برجسته شخصیت رهبر شهید دانست و اظهار کرد: لطافت روح، ذوق هنری و نگاه فرهنگی ایشان سبب شده بود در کنار توجه به مسائل سیاسی و دفاعی، جایگاه ویژه‌ای برای هنر، سینما، شعر و ادبیات قائل باشند.

وی افزود: رهبر شهید معتقد بودند هنر باید در خدمت تعالی فرهنگی و معنوی جامعه قرار گیرد و نقش‌آفرین باشد. ایشان خود اهل شعر بودند، با ادبیات کلاسیک و معاصر ایران انس داشتند و دفتر ایشان همواره مأمن و محل دیدار شاعران و اهل ادب از سراسر کشور و حتی خارج از ایران بود.

حدادعادل ادامه داد: توجه راهبردی به زبان فارسی، حمایت از ادبیات پایداری، ثبت و تدوین خاطرات دفاع مقدس و اهتمام به حفظ هویت فرهنگی ایرانی ـ اسلامی، از مهم‌ترین دغدغه‌های فرهنگی رهبر شهید به شمار می‌رفت. گستردگی مطالعات ایشان نیز موجب شده بود بسیاری از صاحب‌نظران، رهبر شهید را از پرمطالعه‌ترین رهبران جهان بدانند.

وی در پایان، عدالت را یکی از بنیادی‌ترین اصول مکتب رهبر شهید معرفی کرد و گفت: از نگاه ایشان، عدالت از اساسی‌ترین آموزه‌های قرآن کریم و مهم‌ترین وظیفه حکومت اسلامی است. عدالت اقتصادی، کاهش فاصله طبقاتی، رفع فقر، عدالت قضایی، عدالت آموزشی و مبارزه با تبعیض، همواره از مهم‌ترین دغدغه‌های رهبر شهید بود.

حدادعادل افزود: رهبر شهید در طول دوران رهبری، فشارهای اقتصادی و تحریم‌های دشمن را یکی از مهم‌ترین چالش‌های کشور می‌دانستند، اما در عین حال معتقد بودند مسئولان باید برای کاهش مشکلات معیشتی مردم از هیچ تلاشی فروگذار نکنند.

وی با اشاره به ساده‌زیستی رهبر شهید خاطرنشان کرد: زندگی شخصی ایشان و خانواده‌شان همواره نمونه‌ای از پرهیز از تجمل و همدلی با مردم بود و همین ویژگی سبب می‌شد مردم باور کنند رهبر انقلاب، مشکلات آنان را با تمام وجود درک می‌کند.

رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی در پایان، با آرزوی موفقیت برای برگزارکنندگان همایش، ابراز امیدواری کرد این رویداد علمی بتواند گامی مؤثر در معرفی، تبیین و استمرار مکتب رهبر شهید انقلاب اسلامی بردارد و رسانه‌ها و مراکز علمی نیز در شناساندن این منظومه فکری به نسل‌های آینده نقش‌آفرینی کنند.

آیت‌الله رشاد: رهبر شهید جامع همه شاخه‌های حکمت بود
در ادامه این همایش آیت‌الله علی‌اکبر رشاد رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی اظهار کرد: برای شناخت شخصیت رهبر شهید باید سال‌ها پژوهش و برنامه‌ریزی علمی انجام شود؛ زیرا ایشان شخصیتی چندبعدی و کم‌نظیر بودند که در حوزه‌های مختلف علمی، فکری و مدیریتی به مرتبه‌ای ممتاز دست یافته بودند.

وی با اشاره به جامعیت شخصیت رهبر شهید گفت: اگر بخواهیم تنها یک تعبیر درباره ایشان به کار ببریم، باید بگوییم که ایشان «مجمع همه انواع حکمت» بودند؛ شخصیتی که شاخه‌های گوناگون حکمت نظری و عملی را در وجود خود جمع کرده بود.

رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی افزود: هرچند هیچ انسانی، جز معصومان(ع)، واجد همه کمالات نیست، اما همان‌گونه که اولیای الهی مظهر اسماء و صفات الهی هستند، رهبر شهید نیز در عرصه‌های مختلف علمی و فکری، جلوه‌ای کم‌نظیر از این جامعیت را به نمایش گذاشته بودند.

رشاد با تأکید بر جایگاه ممتاز فقهی رهبر شهید اظهار کرد: ایشان نه‌تنها فقیهی برجسته، بلکه صاحب‌نظر، نوآور و دارای ابتکار در مباحث اجتهادی بودند و در برخی حوزه‌های علمی به مرتبه‌ای رسیده بودند که می‌توان از آن به عنوان جایگاهی ممتاز در تاریخ فقاهت شیعه یاد کرد.

وی افزود: رهبر شهید از هوش، دقت، سرعت انتقال ذهن و تسلط فوق‌العاده بر ابزارهای اجتهاد برخوردار بودند. احاطه عمیق بر فقه، اصول، قرآن کریم و مبانی استنباط، جایگاه علمی ویژه‌ای برای ایشان رقم زده بود.

رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با اشاره به گستره دانش رهبر شهید گفت: آشنایی عمیق با تفسیر قرآن، تاریخ اسلام، تاریخ ایران، تاریخ معاصر و تحولات منطقه، تنها بخشی از دامنه وسیع دانش ایشان بود و در بسیاری از موضوعات، دیدگاه‌هایی تخصصی و مبتنی بر مطالعه و تحقیق ارائه می‌کردند.

رشاد همچنین به علاقه رهبر شهید به ادبیات اشاره کرد و افزود: ایشان در حوزه شعر، ادبیات و نقد آثار ادبی نیز صاحب ذوق و نظر بودند و بسیاری از آثار شاعران و نویسندگان معاصر را با دقت مطالعه و نقد کرده بودند.

وی ادامه داد: رهبر شهید آثار شمار زیادی از رمان‌نویسان و داستان‌نویسان ایرانی را مطالعه کرده بودند و درباره آنها تحلیل و نقدهای دقیق ارائه می‌دادند؛ موضوعی که نشان‌دهنده وسعت مطالعات و نگاه عمیق فرهنگی ایشان است.

رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با اشاره به خاطرات خود از جلسات علمی با رهبر شهید گفت: هرگاه در محضر ایشان درباره موضوعات علمی، فرهنگی یا ادبی گفت‌وگو می‌شد، عمق اطلاعات و احاطه ایشان بر مباحث، حاضران را شگفت‌زده می‌کرد.

رشاد به اشراف رهبر شهید بر مسائل دفاعی و نظامی اشاره کرد و اظهار داشت: با وجود آنکه ایشان آموزش‌های کلاسیک نظامی ندیده بودند، در بررسی طرح‌ها و برنامه‌های دفاعی، با اشراف کامل و نگاهی راهبردی وارد بحث می‌شدند و فرماندهان عالی نیروهای مسلح نیز از دقت نظر و تحلیل‌های ایشان بهره می‌بردند. 

به گفته وی، بسیاری از فرماندهان برجسته دفاع مقدس، از جمله شهید سپهبد علی صیاد شیرازی، بارها به این اشراف و دقت راهبردی رهبر شهید اذعان کرده بودند.

آیت‌الله رشاد رهبر شهید انقلاب اسلامی را یکی از برجسته‌ترین اندیشمندان حوزه فرهنگ دانست و گفت: ایشان شناختی عمیق از فرهنگ، تمدن و تحولات تاریخی داشتند و بی‌تردید می‌توان از رهبر شهید به عنوان یکی از بزرگ‌ترین فرهنگ‌شناسان معاصر یاد کرد.

وی با اشاره به نظریه‌پردازی‌های رهبر شهید در عرصه فرهنگ افزود: مباحث و دیدگاه‌های ایشان درباره فرهنگ، از جمله نظریه‌های مرتبط با تعادل فرهنگی و مبانی مهندسی فرهنگی، از جمله نظریات مهم و اثرگذار در این حوزه به شمار می‌رود که مورد توجه محافل علمی و پژوهشی قرار گرفته است.

رئیس پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی اظهار کرد: حتی در برخی سفرهای علمی خارج از کشور نیز پژوهشگران و استادان دانشگاه‌ها، آثار و نظریه‌های رهبر شهید در حوزه فرهنگ را مورد بحث و بررسی قرار داده و درباره آنها کتاب‌ها و پژوهش‌هایی منتشر کرده‌اند.

آیت‌الله رشاد با اشاره به تسلط رهبر شهید بر زبان و ادبیات فارسی گفت: یکی دیگر از ویژگی‌های ممتاز ایشان، دقت در واژه‌گزینی و اصطلاح‌سازی بود. رهبر شهید با حساسیت ویژه‌ای نسبت به زبان فارسی، در تولید مفاهیم، معادل‌سازی واژگان و غنای ادبیات فارسی نقش‌آفرینی می‌کردند.

وی‌ تأکید کرد: بسیاری از واژه‌ها، اصطلاحات و تعابیری که امروز در ادبیات انقلاب اسلامی و فضای فرهنگی کشور رایج است، حاصل دقت نظر، ذوق ادبی و نگاه راهبردی رهبر شهید به زبان فارسی است؛ موضوعی که سهم مهمی در غنی‌سازی ادبیات معاصر ایران داشته است.

دکتر محمد مخبر دزفولی: رهبر شهید از نخستین کسانی بودند که ضرورت تدوین «نقشه جامع علمی کشور» را مطرح کردند
در بخش انتهایی این همایش محمدرضا مخبردزفولی رئیس فرهنگستان علوم اظهار کرد: از منظر تجربه علمی و تخصصی خود در حوزه علوم و فناوری، مایلم بخشی از شخصیت علمی رهبر شهید و توجه ویژه ایشان به علوم و فناوری‌های پیشرفته را تبیین کنم؛ حوزه‌ای که امروز یکی از پایه‌های اصلی قدرت ملی جمهوری اسلامی ایران به شمار می‌رود.

وی افزود: در بیش از چهار دهه حضور در عرصه آموزش عالی، علم و سیاست‌گذاری فرهنگی، یکی از بزرگ‌ترین نعمت‌های زندگی‌ام همکاری نزدیک با رهبر شهید بود. بسیاری از ویژگی‌های مدیریتی، اخلاقی و شخصیتی ایشان را نه از روایت دیگران، بلکه از نزدیک و در جلسات تخصصی، کارشناسی و تصمیم‌گیری تجربه کرده‌ام.

مخبردزفولی با بیان اینکه بخش مهمی از سرمایه علمی و فناوری امروز کشور حاصل نگاه راهبردی رهبر شهید است، گفت: ایشان همواره علم را زیربنای اقتدار ملی می‌دانستند و با نگاهی بلندمدت، مسیر پیشرفت علمی کشور را هدایت می‌کردند.

وی نخستین آشنایی خود با رهبر شهید را مربوط به سال ۱۳۵۸ دانست و اظهار کرد: در آن دوران، هر هفته روزهای دوشنبه از ساعت ۱۰ تا ۱۲ در مسجد دانشگاه تهران برای دانشجویان سخنرانی می‌کردند، سپس با حوصله به پرسش‌های آنان پاسخ می‌دادند و در پایان نیز نماز جماعت را همراه دانشجویان اقامه می‌کردند.

رئیس فرهنگستان علوم افزود: فضای دانشگاه‌ها در آن سال‌ها بسیار ملتهب و آکنده از تنش‌های سیاسی بود و گاهی تندترین انتقادها و حتی توهین‌ها نسبت به مسئولان انقلاب در جلسات مطرح می‌شد، اما رهبر شهید با آرامشی مثال‌زدنی، همه سخنان را می‌شنیدند و بدون آنکه فضای گفت‌وگو از مسیر منطقی خارج شود، با استدلال، استناد به قرآن و روایات و منطق روشن به پرسش‌ها پاسخ می‌دادند.

وی ادامه داد: یکی از جلوه‌های شجاعت علمی و اخلاقی ایشان، دفاع مستدل از شهید آیت‌الله بهشتی در روزهایی بود که ایشان هدف موج گسترده‌ای از تهمت‌ها و هجمه‌ها قرار داشت.

مخبرد زفولی با اشاره به استمرار این ویژگی در دوران رهبری گفت: در دیدارهای سالانه با دانشجویان، استادان و نخبگان نیز بارها شاهد بودم که دانشجویان با صراحت و گاهی با ادبیاتی تند، انتقادهای خود را مطرح می‌کردند، اما رهبر شهید با لبخند، آرامش و سعه‌صدر به همه سخنان گوش می‌دادند و با استدلال و متانت پاسخ می‌گفتند.

وی یکی از خاطرات شخصی خود را نیز بیان کرد و افزود: در یکی از جلسات، با صراحت از کم‌توجهی مسئولان به پیشنهادهای علمی نخبگان گلایه کردم و گفتم احساس می‌کنیم حاصل کارهای کارشناسی کمتر مورد توجه قرار می‌گیرد. رهبر شهید با دقت همه سخنانم را شنیدند و فرمودند اگر کاری علمی، دقیق و کارشناسی باشد، دیر یا زود آثار خود را در نظام تصمیم‌سازی کشور نشان خواهد داد.

رئیس فرهنگستان علوم ادامه داد: پس از پایان جلسه، به دلیل اینکه احساس می‌کردم لحن سخنانم تند بوده است، از ایشان عذرخواهی کردم، اما رهبر شهید فرمودند: «اتفاقاً خیلی هم خوب بود؛ من این صراحت را می‌خواهم. محکم و دقیق سخن بگویید.» این جمله برای من به درسی ماندگار در مدیریت تبدیل شد.

مخبردزفولی با اشاره به اهتمام رهبر شهید به سیاست‌گذاری‌های کلان فرهنگی و علمی کشور گفت: در سال ۱۳۸۴، ایشان در دیدار اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی با گلایه از تأخیر در تدوین سند مهندسی فرهنگی کشور فرمودند که بهترین افراد را برای عضویت در شورا انتخاب کرده‌اند، اما انتظار دارند اسناد راهبردی کشور هرچه سریع‌تر تدوین و اجرا شود.

وی افزود: پس از آنکه مسئولیت دبیری شورای عالی انقلاب فرهنگی را برعهده گرفتم، رهبر شهید در نخستین دیدار تأکید کردند که سه اولویت اساسی باید در دستور کار قرار گیرد؛ نقشه جامع علمی کشور، مهندسی فرهنگی کشور و تحول در نظام آموزش‌وپرورش و آموزش عالی.

رئیس فرهنگستان علوم خاطرنشان کرد: رهبر شهید از نخستین کسانی بودند که ضرورت تدوین «نقشه جامع علمی کشور» را مطرح کردند؛ موضوعی که در سال ۱۳۸۵ حتی برای بسیاری از استادان و مدیران دانشگاهی نیز مفهوم روشنی نداشت.

وی افزود: پس از تدوین این سند با مشارکت استادان و پژوهشگران، رهبر شهید تأکید کردند که بند به بند آن در شورای عالی انقلاب فرهنگی با حضور رؤسای قوا بررسی و تصویب شود و به همین دلیل، نزدیک به یک سال جلسات شورا به بررسی این سند راهبردی اختصاص یافت.

مخبردزفولی تأکید کرد: تا آخرین روزهای حیات رهبر شهید، حمایت از نخبگان، جامعه علمی و حرکت علمی کشور از اولویت‌های اصلی ایشان بود و هرگز در این مسیر کوتاه نیامدند.

وی در ادامه به برخی دستاوردهای علمی کشور در پرتو هدایت‌های رهبر شهید اشاره کرد و گفت: پیشنهاد تشکیل شورای عالی انقلاب فرهنگی و تبدیل ستاد انقلاب فرهنگی به این شورا، با حمایت مستقیم ایشان دنبال شد و همین اقدام زمینه‌ساز تحول ساختاری در نظام آموزش عالی کشور شد.

رئیس فرهنگستان علوم افزود: در ابتدای انقلاب، کشور تنها حدود ۲۵ تا ۲۶ دانشگاه داشت، اما امروز بیش از ۲۵۰ دانشگاه و صدها مرکز آموزش عالی در کشور فعال هستند و شمار دانشجویان نیز از حدود ۱۷۰ هزار نفر در آغاز انقلاب به بیش از سه میلیون و ۲۰۰ هزار نفر رسیده است.

وی ادامه داد: امروز تقریباً هیچ رشته علمی مهمی در جهان وجود ندارد که دانشگاه‌ها و مراکز علمی ایران از آن بی‌اطلاع باشند یا در آن ورود نکرده باشند.

مخبردزفولی با اشاره به جایگاه علمی ایران در عرصه بین‌المللی گفت: در دهه نخست انقلاب، نامی از ایران در نمایه‌های معتبر علمی جهان دیده نمی‌شد، اما با هدایت‌های راهبردی رهبر شهید و تلاش دانشمندان کشور، از دهه ۷۰ و به‌ویژه دهه‌های ۸۰ و ۹۰، ایران به یکی از کشورهای برجسته تولیدکننده علم در جهان تبدیل شد.

وی خاطرنشان کرد: امروز در حالی که ایران تنها حدود یک درصد جمعیت جهان را در اختیار دارد، نزدیک به دو درصد تولید علم دنیا را به خود اختصاص داده است؛ جهشی که از سهم کمتر از سه‌دهم درصدی در ابتدای دهه ۷۰ به دست آمده و بدون هدایت راهبردی، حمایت مستمر و نگاه آینده‌نگر رهبر شهید امکان‌پذیر نبود.

رئیس فرهنگستان علوم در ادامه سخنان خود، پیشرفت جمهوری اسلامی ایران در فناوری‌های پیشرفته را حاصل پیگیری مستمر و حمایت راهبردی رهبر شهید انقلاب اسلامی دانست و گفت: بخش قابل توجهی از جایگاه امروز ایران در فناوری‌های نوین، نتیجه نگاه آینده‌نگر و مطالبه‌گری دائمی ایشان از مسئولان، دانشگاه‌ها و مراکز علمی کشور است.

محمدرضا مخبردزفولی اظهار کرد: فناوری‌های پیشرفته، به‌ویژه در دهه‌های ۸۰ و ۹۰، با پیگیری‌های مستمر رهبر شهید شتاب گرفت. ایشان در جلسات مختلف به طور مداوم از مسئولان درباره روند پیشرفت فناوری‌های راهبردی سؤال می‌کردند و گزارش می‌خواستند.

وی با اشاره به دستاوردهای ایران در حوزه نانوفناوری افزود: امروز جمهوری اسلامی ایران در زمره چهار کشور برتر دنیا در فناوری نانو قرار دارد و کسانی که از نزدیک در این حوزه فعالیت داشته‌اند، به خوبی می‌دانند که رهبر شهید با حساسیت ویژه روند پیشرفت این فناوری را دنبال می‌کردند.

رئیس فرهنگستان علوم همچنین به پیشرفت‌های صنعت فضایی کشور اشاره کرد و گفت: امروز جمهوری اسلامی ایران توانایی ارسال موجود زنده به فضا و بازگرداندن سالم آن را در اختیار دارد و این موفقیت، ایران را در باشگاه کشورهای صاحب فناوری فضایی قرار داده است.

وی ادامه داد: در حوزه فناوری هسته‌ای نیز ایران تنها به دانش نظری دست نیافته، بلکه به فناوری، توان طراحی، اجرا و بهره‌برداری عملیاتی از این صنعت راهبردی رسیده است؛ دستاوردی که بدون هدایت، مدیریت و حمایت عالی‌ترین سطح نظام امکان تحقق نداشت.

مخبردزفولی حمایت رهبر شهید از زیست‌فناوری را نیز از عوامل اصلی پیشرفت این حوزه دانست و اظهار کرد: امروز ایران در بسیاری از شاخص‌های زیست‌فناوری در میان کشورهای برتر جهان قرار دارد و در تولید فرآورده‌های بیولوژیک و واکسن‌های پیشرفته، از جمله واکسن‌های مبتنی بر فناوری mRNA، به جایگاه قابل توجهی دست یافته است.

وی با اشاره به دوران همه‌گیری کرونا گفت: اوج اعتماد رهبر شهید به توان دانشمندان ایرانی در آن مقطع آشکار شد؛ زمانی که ایشان از تزریق واکسن‌های آمریکایی و اروپایی خودداری کردند و با اعتماد کامل، واکسن تولیدشده توسط پژوهشگران ایرانی را دریافت کردند.

رئیس فرهنگستان علوم افزود: ارتباط مستمر با استادان دانشگاه، نخبگان، تشکل‌های دانشجویی، مدال‌آوران المپیادها، رؤسای دانشگاه‌ها، دانش‌آموزان و معلمان، بخش مهمی از برنامه‌های کاری رهبر شهید بود و ایشان همواره مسائل علمی کشور را شخصاً پیگیری می‌کردند.

وی تأکید کرد: اگر بخواهیم تنها دو یا سه ابرراهبرد رهبر شهید را معرفی کنیم، بدون تردید یکی از مهم‌ترین آنها علم و فناوری است؛ زیرا ایشان پیشرفت علمی را مهم‌ترین مسیر دستیابی به اقتدار ملی می‌دانستند.

مخبردزفولی در بخش دیگری از سخنان خود به دغدغه رهبر شهید درباره مسئله جمعیت اشاره کرد و گفت: ایشان جمعیت را یکی از مؤلفه‌های اصلی قدرت ملی می‌دانستند و بارها نسبت به کاهش نرخ رشد جمعیت هشدار دادند.

وی افزود: در یکی از جلسات تخصصی که به همراه چند تن از کارشناسان درباره پیامدهای کاهش جمعیت خدمت رهبر شهید ارائه شد، ایشان نزدیک به ۵۰ دقیقه با دقت به گزارش‌ها گوش دادند و در پایان تأکید کردند که از این پس موضوع جمعیت را به طور مستمر در سخنرانی‌های خود مطرح خواهند کرد.

رئیس فرهنگستان علوم ادامه داد: رهبر شهید همچنین تأکید داشتند که سیاست‌های جمعیتی باید هرچه سریع‌تر در قالب قانون به تصویب برسد و از مسئولان خواستند این موضوع را با جدیت دنبال کنند.

وی با اشاره به اهتمام رهبر شهید به علوم نوظهور اظهار کرد: علوم شناختی نیز از حوزه‌هایی بود که شخصاً پیگیر آن بودند. در یکی از دیدارها از روند تشکیل ستاد توسعه علوم شناختی سؤال کردند و پس از ارائه گزارش، بر تسریع در تدوین اساسنامه، تأمین بودجه و آغاز فعالیت این مجموعه تأکید کردند.

مخبردزفولی خاطرنشان کرد: حمایت‌های مستمر رهبر شهید از حوزه‌هایی همچون نانو، زیست‌فناوری، هوافضا، سلول‌های بنیادی و پژوهشگاه رویان، زمینه‌ساز تبدیل ایران به یکی از کشورهای پیشرو در این عرصه‌ها شد و اگر امروز پژوهشگاه رویان در درمان ناباروری و فناوری سلول‌های بنیادی به مرجع علمی منطقه و جهان تبدیل شده، بخش مهمی از آن مرهون همین حمایت‌های راهبردی است.

وی با بیان اینکه مفهوم «ایران قوی» در اندیشه رهبر شهید بر پایه علم و فناوری استوار بود، گفت: از نگاه ایشان، ایران قوی یعنی کشوری برخوردار از دانش روز، فناوری‌های پیشرفته، توان رقابت جهانی و دانشمندانی در تراز بین‌المللی که بتوانند هم گره‌های کشور را بگشایند و هم الگویی برای جهان اسلام باشند.

رئیس فرهنگستان علوم در پایان تأکید کرد: آنچه امروز از توان علمی و فناوری جمهوری اسلامی ایران مشاهده می‌شود، تنها بخشی از ثمرات راهبردهای رهبر شهید است و این موضوع نیازمند پژوهش‌های عمیق و تدوین آثار علمی مستقل از سوی اندیشکده‌ها، پژوهشگاه‌ها و مراکز نخبگانی است تا ابعاد مختلف این منظومه فکری برای نسل‌های آینده تبیین شود.

 وی ابراز امیدواری کرد نخستین همایش بین‌المللی «مکتب امام شهید» در اسفندماه امسال آغازگر حرکتی تمدنی برای شناخت هرچه بیشتر اندیشه‌های رهبر شهید باشد.